Kapitaalrestricties maken toegang tot geld tijdelijk anders

Wettelijke maatregelen gelden voor iedereen

Kapitaalrestricties zijn wettelijke maatregelen. Ze gelden niet alleen voor wie slecht voorbereid is, maar voor iedereen binnen de reikwijdte van de regels. Dit artikel geeft daarom geen advies om beperkingen te ontwijken.

De praktische les is een andere. Toegang en tegoed zijn twee verschillende dingen. U kunt geld hebben, terwijl opnemen, overboeken of betalen tijdelijk aan limieten is gebonden.

Voor wie internationaal leeft, onderneemt of bezit aanhoudt, is dat onderscheid belangrijk. Het maakt uit waar u bent, welke bankrelaties u heeft en welke routes binnen de geldende regels beschikbaar zijn.

Cyprus liet zien hoe snel toegang kan veranderen

In Cyprus waren de banken in 2013 bijna twee weken dicht. Ze gingen op 28 maart 2013 weer open. Bij heropening gold een opnamelimiet van 300 euro per dag.

Ook overboekingen naar het buitenland waren beperkt. Reizigers mochten maximaal 1.000 euro contant meenemen. De laatste beperkingen verdwenen in april 2015.

Dat verloop laat twee dingen zien. Eerst kan de toegang tot bankdiensten abrupt veranderen. Daarna kan normalisering lang duren. Ook wanneer banken weer open zijn, kunnen beperkingen op opname en overboeking blijven bestaan.

Griekenland kende beperkingen over meerdere jaren

In Griekenland waren de banken vanaf 29 juni 2015 ongeveer drie weken dicht. Er gold een opnamelimiet van 60 euro per dag. Op 20 juli 2015 gingen de banken weer open.

Daarmee was de situatie niet volledig terug bij normaal. Later gold een limiet van 420 euro per week en waren overboekingen naar het buitenland beperkt. De laatste kapitaalrestricties verdwenen pas in september 2019.

Voor huishoudens en ondernemers is dat een belangrijke tijdsdimensie. Beperkingen kunnen langer duren dan de eerste sluiting van banken. Wie vaste lasten, internationale verplichtingen of familie in meerdere landen heeft, merkt zulke regels niet alleen op de eerste dag.

Oekraïne combineerde limieten met binnenlands betalingsverkeer

Op 24 februari 2022 beperkte de Nationale Bank van Oekraïne contante opnames tot 100.000 hryvnia per dag. Contante opnames in vreemde valuta werden opgeschort.

De centrale bank legde ook de officiële wisselkoers vast en voerde een moratorium in op grensoverschrijdende betalingen in vreemde valuta. Girale betalingen binnen het land bleven zonder limiet mogelijk.

Dit voorbeeld laat zien dat maatregelen niet overal hetzelfde werken. Sommige routes worden beperkt, andere blijven open. Daarom is het onvoldoende om alleen te vragen of er geld is. De betere vraag is: welke toegangsroute is onder welke regel nog beschikbaar.

Vooraf weten welke routes u heeft

Voorbereiding op kapitaalrestricties betekent niet dat u regels probeert te omzeilen. Het betekent dat u vóór een crisis weet welke bankrelaties, betaalmogelijkheden en bevoegdheden u heeft binnen de geldende regels.

Dat is vooral relevant als u vaak in het buitenland bent of daar bezit heeft. Kunt u lokale verplichtingen voldoen? Kunt u mensen bereiken die namens u mogen handelen? Zijn documenten en inlogmiddelen beschikbaar als u niet op uw hoofdadres bent?

Een praktische inventarisatie kan veel onrust wegnemen. Welke rekeningen gebruikt u waarvoor? Welke betalingen lopen automatisch? Welke overboekingen zijn internationaal? Welke afspraken zijn nodig als u tijdelijk niet kunt reizen of niet kunt inloggen?

Ook hier gelden beperkingen. Geen enkele structuur neemt wettelijke maatregelen weg. Wel kan een vooraf ingerichte en geteste route duidelijk maken wat u binnen die regels wél kunt doen.

Sovaryn helpt cliënten bereikbaarheid, stroom, bankapp en eigen digitale middelen vooraf te ordenen en te testen, ook internationaal. Sovaryn Reserve biedt geen manier om wetgeving te vermijden. Het kan wel helpen om binnen de regels te weten welke middelen en verbindingen beschikbaar zijn als toegang tijdelijk verandert.